Soru Cümlesi

Bir konuya ilişkin bilgi edinmek ya da soru yoluyla değişik düşünceleri anlatmak isteyen cümlelere denir. Cümlelere soru anlamı "mı" soru edatıyla ya da soru sıfatı, soru zamiri, soru zarfı gibi değişik türde sözcüklerle sağlanabilir. Soru cümleleri olumlu ya da olumsuz olabilir.
"Dünkü sınavda kimler yoktu?" (soru zamiri)
"Divan şiirinde somut konular da var mıdır?" (soru edatı)
"Yunan mitolojisine niçin çalışmadınız?"(soru zarfı)
"Bu antlaşmanın sonuçları nelerdir?"(soru zamiri)
"Oraya siz mi gideceksiniz?"(soru edatı)

Soru cümleleri bir konuyu öğrenmek için kullanılabildiği gibi "yalanlama, abartma, yakınma, beğenme, rica" anlamları da taşıyabilir. Böyle bilgi edinme amacı dışında kullanılan soru cümlelerine 'sözde soru cümlesi' denir ve sözde soru cümleleri cevap gerektirmez.
"Sait Faik'i okumaz olur muyum?" (yalanlama)
"Bu maçı kazanmamız zor demedim mi?" (onaylatma)
"İnsan en yakınına böyle mi yapar?" (kınama)
"Bir çay daha alabilir miyim?" (rica etme)
"Hani beni dün arayacaktın?" (sitem)
"Senin gibisini nereden bulalım?" (övgü)

Soru cümlelerinde, gerçek ya da sözde, cümlenin sonuna soru işareti getirilir. Ancak soru cümlesinde, ünlem anlamı ağırlık kazanmışsa, ünlem işareti de konabilir.
'Cambaz, birdenbire ipten düşüvermez mi!' .. gibi.

Zamir

İsimlerin yerini, çeşitli yönlerden tutan sözcüklerdir. Cümle içinde kullanılan zamirlerin yerine rahatlıkla isim getirilebilir. Zamirler, isimlerin yerini tutma özelliklerine göre altı grupta incelenebilirler:

Kişi Zamirleri: İnsan isimlerinin, yani kişilerin yerini tutan zamirlerdir. Cümlede, çeşitli çekim ekleri alarak kullanılabilirler. Türkçe'de altı adet kişi zamiri vardır:
ben - 1. tekil kişi zamiri
sen - 2. tekil kişi zamiri
o - 3. tekil kişi zamiri
biz - 1. çoğul kişi zamiri
siz - 2. çoğul kişi zamiri
onlar - 3. çoğul kişi zamiri
"O kitap benim değil." ( benim - 1. tekil kişi zamiri )
"Öğretmen, derse gelmedikleri için onlara kızmış." (onlar - 3. çoğul kişi zamiri) 

Dönüşlülük Zamiri: "kendi" sözcüğüdür ve iyelik eki alarak kullanılabilir. Dönüşlülük zamiri, kişi zamiri yerine kullanıldığı gibi, cümleye pekiştirme anlamı katmak için kişi zamiri ile birlikte de kullanılabilir. 
"Bunu kendisi istedi."
"Bu soruyu ben kendim çözdüm."

İşaret Zamiri: İsimlerin yerini işaret yoluyla tutan zamirlerdir. "bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, oraya, burası, şurada, öteki, beriki..." gibi sözcükler en sık kullanılan işaret zamirleridir. 
"Buraya iki yıl önce gelmiştim." ( Bu otele --> işaret zamiri)
"Pek kitap okumam ama onu daha önce okumuştum." ( O kitabı --> işaret zamiri)
Not: "o" ve "onlar" zamirleri, hem kişi zamiri hem işaret zamiri olarak kullanılırlar. Ayırmak için işaret ettiği varlığa bakmak gerekir: insan işaret ediliyorsa kişi zamiridirler, eğer insandan başka bir varlık işaret ediliyorsa işaret zamiridirler.
  
Belgisiz Zamir: İsimlerin yerini, kesin olmayacak şekilde tutan zamirlerdir."biri, birisi, birçoğu, birkaçı, bazısı, başkası, herkes, hepsi, hiçbiri, hiç kimse, kimi, kimisi, çoğu, şey…" gibi sözcükler en çok kullanılan belgisiz zamirlerdir.
"Senin yerine başkası kalsın nöbete." ('sen' belli bir kişiyi karşılamakta ancak 'başkası' herhangi birinden bahsedebilir. Belirsiz bir insandan bahsettiği için belgisiz zamirdir.)
"Soruların bazıları çok kolaydı."
"Notlarının bazılarını kaybetmiş."
"Kapıda kimse yok." ... gibi.

Soru Zamiri: İsmin yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir. Verilen cevap bir zamir ya da isim olmalıdır. En çok kullanılan soru zamirleri: "kim (kime, kimi, kimde, kimden, kimler…), ne (neyi, neye, neler, nesi, neyin…), nere (nerede, nereden, neresi, nereyi…), hangisi (hanginiz, hangimiz, hangileri…), kaçı (kaçıncısı, kaçınız, kaçımız…)". 
"Seni kim çağırmış? (babam)"
"Bana ne hediye aldın? (saat)"
"Öğretmen hangisini istedi?(şunu)"
Not: Soru zamirleri, cümlede her zaman soru anlamı taşımazlar. "Nereden geldiğini bilmiyorum." cümlesinde "nereden" sorusu cümleye soru anlamı katamamıştır ancak olası cevabı bir isim olacağı için yine de soru zamiridir.

İlgi Zamiri: İlgi eki olan "-ki", cümlede bir ismin yerine kullanılırsa, "ilgi zamiri" olur. İlgi zamiri olan -ki, mutlaka "-ın, -in, -un, -ün, -im" tamlayan eklerinden sonra gelir.
"Benim kitabım burada, seninki nerde?" (senin kitabın)
"Bizim okulumuz sizinkinden daha başarılı." (sizin okulunuzdan)